Nhà văn Lê Đức Dương – Hội viên Hội Nhà văn Việt Nam ở Khánh Hòa vừa hoàn thành tiểu thuyết “Miền thảo nguyên Pangdurangga” – (Miền Chăm) dành cho thiếu nhi.
Nhân vật chính là Thẩm và Len cô bé, cậu bé 15 tuổi dân tộc Chăm nhà nghèo phải nghỉ học đi chăn dê cừu thuê trên đồng cỏ quê hương Ninh Thuận.
Trên con đường đi làm mục đồng trên thảo nguyên miền Pangdurangga (Miền Chăm), Thẩm với Len gặp bao niềm vui với bạn bè cùng lứa cùng nghề như Miên, Mẫn, Lục, Sa… chơi những trò chơi của trẻ em chăn cừu, dê như: hái sim, đào củ mài, bắt chuột đồng, bắt dế… hay các trò chơi trận giả, nghịch với trâu bò…
Tuy nhiên với thời tiết khắc nghiệt khô hạn của đồng cỏ quê nhà, Thẩm, Len cùng nhiều trẻ phải du mục đến miền núi đồi xa để cho gia súc sinh sống. Với một không gian rộng lớn của miền đồng cỏ trang sách mở ra nhiều sắc màu văn hóa Chăm và Raglai cùng cuộc sống của dân bản địa. Từ đó đem lại nhiều điều kỳ diệu nhân bản thấm vào lòng người. Truyện là bức tranh về cuộc sống, con người, văn hóa và những loài vật vô cùng đáng yêu tới bất ngờ mới lạ mà chưa có cuốn sách nào từng viết.
Vanvn xin giới thiệu bạn đọc vài chương trong tiểu thuyết này.
Chương 8:
Gió Xalattan
Hôm trước trên đường từ nhà đến nhà ông Irasara mẹ có nói về mùa gió Xalatan thổi làm giòn cả đất, rang cháy cả cát, liếm khô cả đồng cỏ. Thì nay nó đã đến. Sau ngày lễ năm mới lễ Rija Nưgar trời bắt đầu rực nắng. Nếu như hôm trước đàn cừu tụm lại gặm cỏ trò chuyện thì ngày càng chúng càng tản rộng ra. Chứng tỏ rằng cỏ đang hết dần, lụi dần bởi cháy khô. Bọn dê bắt đầu leo trèo như beo báo lên các lùm cây găng để quơ lá, đọt cây. Vì tàng lá đã bị gặm sạch. Nếu còn thì cũng xơ xác. Ban đầu còn cưỡng chân, dần chúng càng leo hẳn lên vắt vẻo như làm xiếc trên lùm cây. Nhìn tưởng chúng đùa chơi. Không phải chúng đang vất vả quơ từng chiếc lá non để ăn trong cái nắng ràn rạt màu mận chín.
Gió Xalattan đã về. Không ồn ào, rất mềm mại nhưng đó là lưỡi lửa của thần hủy diệt. Cùng với nắng, gió Xalatan liếm tới đâu nước cạn đến đó. Cỏ úa vàng và thành bụi đất.
Thẩm với Len hôm trước sáng dậy theo đàn đi còn thấy se se thì nay đã sực ấm rồi khô rát. Môi nỏ bong từng mảng, cứ như người sắp chết khát. Chiếc khăn Aban quấn kín để giữ nhiệt cứ khô giòn. Con Luốc lưỡi thè dài hơn, tai chảy dài hơn. Nếu như hôm trước nó lao như mũi tên thì nay phải bước nhịp nhàng như một con cừu già để giữ sức. Thỉnh thoảng Thẩm phải đưa nước cho nó uống cùng với mình.
Vậy là mùa hạn bắt đầu rồi! Với dân xứ Pangdurangga này hạn là thường nên từ người đến vật nuôi đều thản nhiên nhìn nắng bủa quanh mình. Tuy nhiên năm nay mùa khô đến sớm quá! Thường lễ Rija Nưgar còn đôi cơn mưa nhưng nay trời đã trong veo không một gợn mây như để cho lễ Ramưvan ( Tháng ăn chay của người Chăm Bà Ni – theo đạo Hồi ) thêm đỏ rực hơn như lửa thần linh. Màu khăn đội đầu của các người đàn ông đi cúng đỏ chói chang rực rỡ bên thảm cát. Họ ngồi trước các cục đá cầu khấn mà nắng làm cho bầu trời xanh ngát cao vời vợi.
Bọn Thẩm không còn quần tụ chơi với nhau như hôm rồi nữa. Không nhảy múa, hái sim, đào củ hay bắt dông, săn chuột đồng. Đứa nào cũng thất thểu đưa đàn cừu dê xơ xác tìm cỏ ăn và vũng nước để tồn tại mỗi ngày.
Ngay cả tiếng hú gọi nhau cũng thê thiết vì cách xa nhau hơn. Chúng bị gió xalanta thổi xiêu vẹo như vạt cỏ khô. Chỉ bụi cỏ lông chông hay hoa bồ công anh là bay hồn nhiên trên trời lộng. Tất cả đều sẽ bay đi và bay đi, Thẩm ngước đôi mắt đen láy nhìn bầu trời thầm nghĩ như thế. Nó bâng khuâng về những ngày sắp tới. Nơi đây hết cỏ tươi thì sẽ đi về đâu?
– Thẩm à! Chắc sắp tới phải rời bãi cỏ này vì chúng đào cả rễ cũng không đủ no. Bụng con nào cũng xẹp bép.
Len nhễ nhại : mặt đen nhẻm, môi xám lại. Nói như thì thào, cậu sợ bà gió Xalatan nghe thấy. Nhưng đâu biết rằng bà ấy đã nghiến răng lại như vợ thần shiva nổi giận.
Bọn chăn bò trâu của thằng Miên, thắng Luân cũng không còn ghé đùa chơi nữa. Chúng dắt đàn đi tìm các đầm lầy, hố nước để tụ tập. Nên thiếu tiếng cười đùa của chúng thảo nguyên chỉ còn gió và nắng mênh mông đến thiểu người. Thực ra hôm trước thằng Miên có ghé qua nói :
– Đến mùa hạn rồi, gió Xalattan đã về thì phải phiêu bạt thôi. Hẹn mùa mưa nhé !
Rồi nó dắt con Min cún quẩy đi. Con Ngao bám theo mệt mỏi. Chỉ thằng khỉ Còm thì vẫn tí tởn, với nó chỉ ngụm nước thì không có gì mà ngại cả. Tụi thằng Luân dắt bầy trâu bụng lưng bê bết bùn khô nhễu nhại đi đầy buồn rầu. Đó là cuộc chia tay của mùa chơi tuổi thơ mà Thẩm cảm nhận về những ngày đầu tiên được ra với thảo nguyên.
Thẩm lo lắng vì nó biết thế này sẽ không thể có chuyện sáng dắt đi chiều đưa về nữa mà phải …Nghĩ đến đây nó mím môi lo ngại. Bởi nó biết với người chăn cừu lùa dê khi nắng hạn phải đi du mục, lập trại ở miền đất rất xa. Len cũng lo lắng vì nếu đi du mục theo đàn thì liệu Thẩm có đi theo được không hay phải bỏ về nhà. Còn nó là con trai thì nhất định phải đi thôi! Đàn cừu nhiều con cố lết về nhà. Khi leo lên chuồng xệu xạo, hết khí thế như mọi khi. Bọn dê cũng ít kêu vì mệt mỏi.
Hai đàn đi lang thang, lơ quơ, thất thểu trên bình nguyên trong veo nắng. Chợt bầy cừu reo vui lên hớn hở vì nó thấy xa xa có một khoảnh đầm nước trong lẻo cỏ xanh rực non tơ dưới ánh mặt trời. Thẫm cũng thấy. Càng thấy rõ hơn vì mặt nước lấp lánh với muôn vàn vì sao. Len tung cẳng chạy vụt lên cùng đàn dê của mình. Cả đàn chạy rùng rùng như cơn sóng làm cho mặt đất chao đảo. Bỗng từ đâu một cơn gió bụi thổi kín trời vây lấy đàn của Thẩm và Len. Nó xoáy tít mù như muốn bốc lên trời cao. Bọn dê cừu xệnh xoạng nhắm mắt lại. Mũi mím lại nín thở để ngăn vô vàn hạt bụi xộc vào. Thẩm chùm kín khăn đến ngạt thở để chờ cơn lốc bụi bay qua. Len có hé mắt gục mặt vào cổ con dê đầu đàn tránh gió bụi.
Khi cơn gió thốc qua chỉ để lại đuôi như khói thì đoàn gia súc đã đứng trước đầm nước !
Nhưng tất cả đứng sững lại ! Con Luốc sủa giận dữ. Bầy chó cũng sủa ầm ĩ. Thẩm cùng Len trố mắt nhìn : Gã Sầm cùng bầy chó chăn đứng trấn lại. Nhưng điều kỳ lạ là chẳng có đầm nước, vạt cỏ non gì cả. Tất cả chỉ là vũng bùn nhão đầy vết chân trâu vừa bước qua. Có vạt cỏ nào thì lũ trâu cũng giựt hết. Hóa ra đó là ảo ảnh chứ không phải thực. Lũ cừu dê cũng vì đói khát trở nên loạn trí. Với Thẩm thì đúng là ảo ảnh nhưng giờ nó nhún nhẩy trong nắng với gương mặt đen dữ dội của Sầm. Hắn cũng chỉ với bầy chó săn chứ không có con gia súc nào.
Sầm nhìn bọn Thẩm xệu xạo trước đầm nước cạn cười nhạt :
– Cạn hết rồi ! Thôi đi ráng đến sông Tơng Lamưy mà uống thay cỏ rồi về. Nói với ông chủ mua rơm về cho chúng ăn thôi. Chứ mụ chằn Xalattan uống hết nước ở đất này rồi!
Len lẳng lặng bước đi. Nó hiểu thằng Sầm nói đúng. Giờ chỉ còn sông Tơng Lamưy. Thẩm cắn môi cùng vạt khăn bước đi buồn bã. Sầm nhìn dáng cô bé, nó cũng thở dài…ôi gió Xalattan!
Chương 12:
Lũ rừng
Trời mưa lướt thướt và tối mịt. Thẩm cùng con Luốc cùng mấy con cừu lủi thủi trong sườn đồi ướt sũng. Không ngờ cơn lũ ban chiều bất ngờ cắt ba đàn cừu của Thẩm. Lúc đó đàn cừu của Thẩm đang cắm cúi gặm cỏ nơi sườn núi. Len với Rốp dắt đàn dê đi lên phía núi bên kia. Chỉ con Luốc ở lại bên Thẩm. Cỏ ở đây không phải là loại cỏ chân vịt hay cỏ chi chi như dưới đồng bằng mà toàn cỏ gừng với cỏ gấu hơi cứng và hăng. Bọn cừu ban đầu cứ nhâm nhi rồi nhả ra. Rồi lục xục tìm mớ cỏ tơ nào là gặm lấy gặm để.
Cả bọn cứ xục xạo dần trên trảng cỏ, tàng cây mà không biết trên đỉnh núi mây đen đã quấn đặc như con bạch tuộc khổng lồ sắp ụp nước xuống. Chỉ đến khi tiếng sấm rền mới hoảng hốt tính tháo lui nhưng do bọn cừu dê đang tản mát ẩn hiện dưới vòm cây nên con Luốc không lùa được như dưới đồng cỏ. Vì thế cơn mưa đổ xuống như chậu nước đổ ập. Lũ băng băng thành dòng chia cắt đàn cừu thành từng đám. Thẩm cũng bị nước cuốn trôi tuồn tuột như khúc cây khô. Con Luốc lao theo nhảy xả vào dòng nước đang nuốt chửng cô chủ. Nó nhào vào ngoạn tay áo Thẩm giữ chặt để Thẩm không trôi băng xuống. Thẩm cố hết sức quơ lấy sợi rễ cây bám chặt. Con Luốc vui mừng kéo ngược về phía mình. Thẩm né sang bên dòng nước ào ào như dòng sông. Đứng vững trên mỏm đá, mặt Thẩm tái bợt kinh hoàng. Con Luốc an ủi liếm tay chủ. Thẩm mới khóc òa vì hiểu mình đã qua cơn nguy hiểm.
Trời càng tối, mưa càng đổ sầm sập. Tất cả đen như mực. Gió rít xoáy vặn cành lá không khác gì một con trăn hăng máu đập phá cho hả cơn điên loạn.
Thẩm run rẩy trong mưa lạnh. Nó chỉ kịp kéo cái áo mưa cất dưới gùi lên túm mình lại. Nhưng gió không cho yên, cứ thốc vào rồi hắt nước rào rạt. Ướt sạch. Con Luốc lúng túng cứ chui vào chân chủ. Nó sợ Thẩm bị nước cuốn nên đi sát để canh chừng. Chính nó cũng chưa từng nếm mùi cơn mưa gió nào dữ dội như lúc này. Kít cũng vậy nó dùng thân mình che mưa tạt che chở cho My, con Anh bé nhỏ ướt tèm lem dính bê bết đất do mưa văng. Mấy con cừu khác cũng bị gió đẩy làm cho run rẩy, xệu xạo, thỉnh thoảng nhìn chủ lấm lét sợ hãi chờ đợi. Thẩm lắc đầu lặng thinh. Bọn súc vật chỉ còn nước run bần bật cùng tiếng rên nhẹ như bị sốt.
– Giờ sao Luốc ?
Thẩm cất tiếng hỏi đầy tuyệt vọng làm con Luốc rĩn lên bối rối lo lắng. Nó chưa hiểu cô chủ muốn nó đi tìm xua đàn cừu về hay đi tìm chỗ trú ngụ cho hết mưa rồi tính. Thẩm mở điện thoại, điện mất sóng và lạnh toát như cục nước đá. Đành dúi vào túi cất.
– Ta tìm chỗ trú đã đi Luốc!
Con chó tinh khôn ngước mũi hít hà xung quanh. Ánh mắt nó trong đêm lấp lánh lúc hồng lúc xanh như vì sao hy vọng. Nó hướng mõm về phía núi xa rồi sủa vang như muốn nói, hãy theo tôi !
Thẩm gật đầu hiểu ý con chó. Chỉ con Kít thì bối rối vì nó biết xung quanh đây còn rất nhiều con cừu lạc đang sợ hãi trong màn đêm lạnh nên cứ lừng chừng. Hiểu ý, Thẩm vuốt lên đầu ướt nhẹp nói run run vì lạnh:“Ta đi tìm chỗ trú đã rồi sáng mai sẽ đi tìm chúng nó nhé em ! Giờ đêm tối om này không biết đâu”. Kít như hiểu nhưng nó vẫn cất tiếng be be lanh lảnh trong màn mưa mù mịt với lũ bạn rằng : “mấy đứa ở đâu thì cẩn thận nhé! hết mưa sẽ gặp nhau”
Luốc dẫn đường theo vệt nước tiến lên về phía sườn đồi. Rồi đúng như sự kỳ diệu, qua trảng cây có ánh đèn dầu le lói ở phía xa. Nếu không có con Luốc thì có thấy Thẩm cũng không dám tìm đến dù là ánh lửa hồng nhưng có cậu vệ sỹ bốn chân trung thành này thì chẳng ngại gì.
Đúng là phía trước có mấy cái căn nhà sàn nhỏ ẩn hiện trên triền đồi. Thẩm nghe nói người Raglay ở thế này. Vì hồi bé thơ Thẩm từng theo bố đi cùng đoàn người đi đón y trang Poklaung Gialai ở tận làng người Raglay nên rất mến người đồng bào này. Chợt Thẩm mơ hồ nghĩ, biết đâu mình sẽ đến nhà cậu bé đáng yêu Cao Sơn bẫy gà rừng hôm trước ?
Vì thế Thẩm háo hức hy vọng tiến lên trong mưa lóp bóp. Đàn gia súc cũng rủn rỉn đi theo chủ. Tất cả đều mò mẫm bước về ngôi nhà có ánh đèn phía trước.
Chưa đến nơi, Luốc sủa inh ỏi như về đến nhà mình. Kít phụ họa kêu ầm ĩ như muốn nói, chúng tôi cần giúp đỡ đây chủ nhà ơi ! Bầy cừu nhóc cũng vui vẻ đi sát vào nhau quấn quanh chân cô chủ thật đáng thương. Chúng cũng nghĩ làm sao cho cô chủ nghỉ một chút cho đỡ đêm này miền núi rừng này để tránh cơn lũ hung hãn.
– À lúi ! Ai đó ?
Trên nhà sàn có ánh đèn pin chiếu rọi xuống đoàn người gia súc ướt sũng đứng trước khoảnh sân.
– Dạ cháu bị lũ key ( Ông) à ?
– Ta biết rồi!
Rồi ông cụ lục tục bước xuống đón ân cần. Dù được tiếp đón nhiệt tình nhưng cô bé Chăm vẫn e ngại chỉ dám ngồi ở sát mé hiên sàn. Con Luốc tinh khôn leo lên ngồi sát chủ.
Hiểu ý, cụ già vào trong nhà dẫn ra một cô gái.
– Con giúp cháu này nhé. Ta đi lo cái ăn vì chắc đói lắm! Họ là người bà con thân thiết của chúng ta đấy. Ôi cơn lũ rừng tệ hại!
Nói rồi ông nén cơn ho xúc động đi vào sau nhà. Cô gái chắc con cụ nhẹ nhàng cầm tay lạnh ướt của Thẩm nói:
– Vào đây thay đồ đi em. Nhà chị cũng có mấy bộ đồ người Chăm.
Thẩm yên tâm đi theo. Con Luốc tính nhỏm dậy nhưng bị xua tay nó hiểu ý phủ phục ở góc nhà chờ đợi.
Khi đã thay được đồ ấm. Thẩm được dắt ra giữa nhà nơi có cái bếp lửa đang bập bùng khói. Ở đó cụ ông và bà cụ đã ngồi sẵn đang nướng miếng thịt trâu gác bếp cùng bánh khoai nếp:
– A ma! Aquay à ! Đây là bé Thẩm ở tận dưới xuôi lên đây chăn cừu từ mười mấy ngày trước. Chiều này bị lũ cắt nên lạc đường.
Cụ già gật gù :
– Ta biết ! Ta biết mà!
Bà cụ nhặt ra cái bánh nếp nướng thơm đưa cho Thẩm :
– Ăn đi cháu ! Ăn cho đỡ lạnh ! Thuynh à, con lo giường cho em ngủ qua đêm nhé ! Và tí nữa lùa mấy con cừu vào góc sàn cho nó nghỉ.
Nghe thấy chẳng ai nhắc đến mình, con Luốc bò vào phía bếp rên rỉ như nói rằng, tôi cũng lạnh lắm mọi người à ! Thẩm mỉm cười vì thằng chó vẽ chuyện mè nheo liền bẻ cho nó miếng bánh nếp mà mình chưa ăn. Nó đớp lấy ăn ngon lành không một lời cảm ơn!
Cụ già nhìn thế mỉm cười nhặt ra miếng thịt trâu nướng xé đưa cho con Luốc. Nó hít hà mừng rỡ nhưng không dám ăn ngay chẳng biết là vì nóng hay ngại.
Cả nhà ngồi bên bếp lửa ăn tối. Miếng bánh nếp thơm dẻo với thịt trâu gác bếp ngọt lử làm tỉnh cả người. Cụ già thấy Thẩm đã ấm bụng mới thỉ thả nói:
– Cơn mưa hồi chiều đột ngột quá! Như ta ở đây nhìn trời và mây ở đỉnh Yang ly là hiểu rồi. Khi nào trời lạnh toát mây kín núi thì lo về ngay đừng ở lại vì sẽ mưa to.
– Dạ cháu chưa rành nên mới…
– Không sao, ở đây ít ngày ta sẽ chỉ cho con những kinh nghiệm ở rừng mà
Chị Chemalea Thuynh – tên người con đưa chiếc khăn cho Thẩm choàng. Thẩm được chị dắt ra góc nhà nơi có giường nhỏ. Đó là giường chị ngủ. Nhường cho em gái rồi chị vào nằm với mẹ. Đã lâu lắm rồi Thẩm mới ngủ hẳn trong ngôi nhà nhỏ đầy thân ái và ấm áp như thế. Thỉnh thoảng tiếng ho của cụ ông trong mưa nhưng trên tất cả là êm đềm. Con Luốc ngủ dưới chân giường cũng gáy khò khò khoái trí. Qua sàn nhìn xuống con Kít nằm giữa bầy cừu nhỏ gác đầu lên lưng nhau ngủ ngon lành. Nó ngửi hơi biết chủ nhân đang nằm bên trên nên yên tâm.
***
Trong lúc Thẩm lạc ở sườn đồi phía tây thì ở phía đông Len với Rốp cùng đàn dê cũng vất vả không kém. Đàn dê đang quơ lá bứa, lá lăng thơm ngọt thì sấm nổ ầm ầm cùng tiếng sét nổ vang trời. Có cảm giác lưỡi lửa của thiên lôi muốn đập tan tảng đá mà Len đang đứng làm nó hết hồn. Rốp đứng cạnh mặt tái ngắt kinh hoàng. Bọn dê cũng bủn rủn bốn chân ngơ ngác. Từ xa xa Len cũng thấy mạn rừng kia anh Sầm, cùng thằng Súc, Thằng Khò cùng đàn chạy tán loạn trong lùm cây.
Rồi sấm dừng tung lửa thì mưa đổ ào xuống. Tưởng chỉ lộp độp vài hột nhưng chẳng cần thăm dò gì. Từ trên trời cao nước xối ầm ầm nhưng thác! Lũ dê lỳ lợm nhất cũng dừng ăn vì bị nước đập vào mặt tối tăm. Chúng thỉnh thảng mò mò mẫm kiếm góc đá đứng tránh mưa. Len cùng Rốp chui vào gộp đá hoắm trú ẩn nhưng chỉ một chốc nước ở đâu ồng ộc tuôn vào gộp biến nó thành cái ao đủ vài con trâu nằm. Hai thằng nhảy vội không sẽ chết ngộp. Tìm mãi thấy con đầu đàn Mặt Lem đứng tựa vào tàn cây da rừng to cụ. Rốp lanh chân leo lên chạc ba nơi rễ đan dày thành như cái xích đu. Len hơi bực mình vì thằng em láu cá thì Rốp chỉ sang bên, kìa chỗ đó còn ngon hơn. Len leo lên đúng là chiếc võng bằng rễ da ngon lành. Thằng này đúng là biết điều mà mình trách vội. Con Mặt Lem cũng muốn leo nhưng không nổi đành đứng trên tảng đá kêu be be ầm ĩ để gọi bầy đàn tìm đến tập trung ở cây da này. Từ các ngách đá, tàng cây bờ bụi từng con mặt mày lem bem nước chui ra thở phì phò khó chịu. Dê chúa ghét nước. Chúng chỉ ăn lá và ít thích uống nước. Dù ăn cả bụng lá nhưng ỉa thì són từng chùm như hạt mãng cầu nên mới gọi là “cứt dê” để nói bủn xỉn keo kiệt. Nay đứng chịu trận giữa ngàn xanh tắm cơn mưa rừng xối xả, chúng cáu lắm nên cứ dậm guốc! Nhưng đâu chỉ mưa, từ mạch rừng từng con suối nước vàng khè. Chúng như các con trăn len lỏi khắp rừng trườn xuống gặp chân ai nó cũng quấn lại không tha. Nhất là với lũ dê bọn trăn nước càng thích giỡn đùa làm cho dê ta cáu kỉnh trốn chạy. Chạy đâu đây, trên cao nước tuôn xuống, dưới chân nước ào ào. Đã có mấy con dê nhỏ yếu bị nước cuốn chảy phăng phăng kêu khóc ầm ĩ. Nhìn cảnh đó Len với Rốp lo lắng nhưng không có cách nào chống được với cơn lũ rừng này. Len cũng lo lắng cho Thẩm vì bọn dê còn thế này chứ cừu yếu đuối thì tệ nữa. Bật điện thoại, màn hình trắng xóa vì không sóng. Tuyệt vọng trong mờ mịt mưa xối. Len đưa tay vuốt mặt, nó biết trong đó có nước mắt ứa. Thương Thẩm quá không biết cô ấy ra sao ở mạn núi kia ? Nó mong mưa dừng lại nước bớt chảy thì sẽ gom đàn chạy đi tìm ngay. Chưa bao giờ tình thế lại éo le như thế này. Nó hối hận sao lúc chiều có những đám mây đen trên đầu mà không tính chuyện mưa. Đúng là kẻ ở xứ quanh năm chỉ có nắng nên không hiểu miền rừng núi khi có mưa kinh hoàng thế.
Chợt thằng Rốp nhỏm sang nói :
– Không biết con Thẩm có sao không Len ? Tao sợ quá !
– Chắc cũng như mình thôi. Tao nghĩ nó không sao vì bên đó ít cây rậm hơn nên có thể chạy kịp cơn mưa này.
Len nói ra vẻ hiểu biết để thể hiện cứng cỏi trước thằng bạn. Thằng Rốp nói thêm :
– Tao với mày dở thiệt, không chịu nghe lời anh Chiến chỉ chăn ở đồi cỏ xăng. Lại chia nhau thành hai phe thế này gặp nạn không giúp được gì nhau.
Nói về anh Pi năng Chiến, ông chủ giao anh đã đi theo nhóm mấy ngày đến vài nơi chỉ dẫn cẩn thận. Hôm qua anh về làng giúp cha đi làm rẫy nên gặp cơn mưa lớn mới lúng túng thế này. Thực ra việc chia thành hai nhánh do Thẩm muốn bởi dê cừu đi chung sẽ khó cho chúng ăn. Dê leo núi leo rừng còn cừu chỉ đi dưới đất bằng.
Mưa đêm vẫn sầm sập. Nước theo các mạch rẽ chạy luồn xuống ướt nhèm. Cả hai bị lạnh và đói nhão ruột buồn rầu nằm thiếp đi. Trong mơ Len thấy mình về làng dự Kate theo thầy Kadhar Jalandhar đi thổi kèn xaranai, xem thầy kéo đàn Kanhi cùng mọi người nhảy múa. Nó muốn mượn cây đàn Kanhi nhưng thầy Kadha lắc đầu nói, không phải ai cũng được cầm cây đàn này đâu. Đây là cây đàn để cúng thần linh, khi mở cửa tháp kính chào Po! Len cũng ước sau này đi học giáo lý để làm thầy Kadhar Jalandhar nhưng thân phận nghèo khó này thì mãi mãi không bao giờ thành sự thật cả. Rồi nó gặp Thẩm – ôi cô ấy bỏ tấm choàng nâu xám, mặc bộ Biyon có hoa văn Hơng lộng lẫy cùng với các vũ công múa điệu múa khăn Tamia Taniak! Cô ấy lấp lánh đôi mắt như thiên thần bên các Po. Len say sưa thổi kèn xaranai óng ánh như nắng. Thẩm nhảy rồi hóa thành ngọn lửa cháy đùng đùng. Trong bóng tối có một dáng người quen thuộc: anh Sầm!
– Mưa thế này mà mày ngủ mê man thế ! Sao không đi tìm con Thẩm? Nó bị nước lũ cuốn mất rồi đấy !
– Sao anh? Thật ư?
Len bàng hoàng. Sao anh Sầm lại đến đây nói nó điều kinh sợ thế ?
– Anh thấy ở đâu ?
– Tao thấy dưới chân núi có rất nhiều cừu bị nước cuốn trôi đang nằm dặt dẹo nên nghĩ con Thẩm cũng như lũ cừu của nó thôi.
Len choàng tỉnh, ngã oạch xuống đất. Ôi đó là giấc mơ ác mộng nhưng với Len đó là hiện thực hãi hùng : Thẩm bị nước cuốn trôi! Không thể ở gốc cây này để mơ tiếp nữa. Nếu mơ tiếp sẽ thấy mình cầm ngọn đuốc lụi vào đống củi hóa thân cho Thẩm!
Len thao láo đôi mắt nhìn tàng cây sũng nước đen kịt.
– Mày ở đây trông lũ dê, tao đi tìm Thẩm đây !
Rốp trố mắt nhưng vẫn gật đầu. Nó hiểu lúc này phải như thế.
Len chẳng cần nói nữa nó lội băng rừng xuống đi như chạy. Rốp chỉ kịp la lên:
– Mày đi cẩn thận nghe Len !
Nhưng tiếng mưa lóp ngóp cùng tiếng suối nuốt chửng ngay tiếng nó.
Con Mặt Lem tính chạy theo Len nhưng bị đá ngược trở lại. Nó hiểu chủ nhân ra lệnh hãy ở lại với đàn nên lủi thủi cúi đầu, mắt chớp chớp tủi thân nhìn theo.
Trong màn đêm. Len cứ theo hướng mà nó suy đoán ban ngày để mò mẫm. Nước mưa, ước lũ biến nó thành con trâu đầm nhão nhoét. Nhưng chỉ một lúc nó trượt chân ngã nhào xuống hốc đất. Nước ào lên mặt. Ngất lịm đi.
***
Trời chưa sáng nhưng mưa đã tạnh. Thẩm cả đêm trằn trọc không ngủ làm con Luốc cũng thở dài.
Thẩm nhìn ra : Cụ ông cùng bà đã dậy ngồi đun nước. Khói lam tỏa làm ngôi nhà ấm áp hẳn.
– Dậy rồi con ? Cứ ngủ tiếp đi. Tý nữa trời sáng hẳn ta sẽ dẫn con về đồi tìm đàn. Yên tâm đi! Ta biết nơi đây mà.
Thẩm ngồi im. Nỗi lo lúc này trỗi dậy cồn cào. Nó nhớ đến Len và Rốp. Hình như trong giấc ngủ chập chờn nó có nghe tiếng kêu của Len và con Mặt Lem. Giờ nghe già làng nói nó đành vâng lời chờ một chút nữa nhưng lòng chộn rộn.
Khi thẩm xuống lu nước rửa mặt, quay lại thì cụ bà đã đã cầm gói xôi to bỏ vào gúi cùng chai nước. Hình như trong mớ lá chuối khô có miếng thịt nai khô nướng. Già làng cũng nai nịt gọn gàng bước xuống dẫn đoàn trở về. Chị Chemalea Thuynh đưa bộ áo quần của Thẩm đã hơ lửa khô một phần gói vào tấm nhựa. Chị đưa thêm cái áo mưa cũ để phòng hờ.
– Lúc nào rảnh quay lại đây chơi nghe Thẩm !
Chị Thuynh âu yếm tiễn biệt cô bạn người Chăm bé nhỏ đáng thương.
Bà cụ cùng con gái bước xuống tận sân tiễn. Con Luốc sau một đêm ngủ ấm áp bên chủ trở nên mạnh mẽ lại tung chân đi tiên phong dẫn đường sau khi chào rất đáng yêu với bà cụ và chị Thuynh bằng cái liếm tay vô cùng tha thiết. Nhìn cảnh đó, già làng bật vui nói :“Thực ra chẳng cần ta đưa vì con chó này biết hết đường rồi. Nhưng thôi ta cứ đi một đoạn với cháu nhé!”
Sau một đêm mưa to lũ lớn. Thẩm hồi hộp trở lại con đường đầy ám ảnh. Luốc sủa vang dẫn đường. Nó đi đến đâu rồi lại quay lại nhìn già làng và Thẩm như muốn hỏi, tôi đi có đúng không? Già làng gật đầu. Nó vững vàng tiến bước.Mưa làm con đường mòn lỗ chỗ bùn đất thật nhem nhuốc. Thẩm lo lắng hỏi :
– Key ơi ! Hồi giờ ở đây có cơn lũ này không ?
– Cũng thỉnh thoảng, lần này là to đấy !
Thẩm lặng thinh. Bụng nó rối bời bời vì không biết đàn cừu có sao không ? Có bao nhiêu con bị lũ cuốn trôi đi mất. Nghĩ đến thế, nó run lẩy bẩy sợ hãi bởi nếu mà sao thì biết ăn nói với chủ nhân đây ? Nó quay lại nhìn con Kít. Gã đầu đàn dắt đàn em đi nhưng có vẻ bồn chồn vì từ xưa đến giờ chưa bao giờ nó lại đi với đàn ít ỏi thế này. Bọn kia đang ở đâu ?
Đến một mỏm đồi. Già làng dừng lại :
– Hôm qua con dẫn chăn ở chỗ kia phải không ?
Theo tay ông chỉ thì đó là trảng đồi với nhiều lùm cây lúp xúp, giờ ướt lướt thướt như gà rù rã cánh.
Thẩm nheo mắt nhìn :
– Đúng rồi Key ạ !
– Vậy ta đi hướng này.
Nghe thế con Luốc cong đuôi tiến lên. Đàn cừu lục tục đi theo. Đi qua nhiêu bụi cỏ bê bết bùn đất. Chợt con Luốc sủa vang trời, mõm hướng về đám đất cao: nơi đó có đám cừu đứng chịu trận suốt đêm mưa tránh lụt. Thẩm cùng con Luốc mừng rỡ chạy băng qua trảng cỏ. Đàn cừu nghe tiếng sủa của con Luốc và tiếng kêu của con Kít cũng vui mừng kêu như nắng reo. Thẩm chạy đến ngồi giữa đàn cừu thân yêu mặc cho chúng xúm lại liếm khắp mặt mũi mừng rỡ. Con Luốc chạy quanh đàn cừu như căng sợi dây vô hình sung sướng. Nó đang nhẩm đếm xem thiếu con cừu nào. Thẩm cũng tranh thủ đếm từng con. May mắn làm sao chỉ lạc mất có 5 con cừu già. Hy vọng trời ráo tạnh chúng nghe tiếng con Kít gọi sẽ mò về.
Chợt con Luốc giương cao đôi chân trước chồm lên tảng đá, hướng về phía sườn núi sủa xối xả như nước lũ. Thẩm kinh ngạc trước hành động đó. Con Luốc hít hà rồi cắn vào chân Thẩm như kéo đi. Già làng tính quay về nhưng thấy hành động của con Luốc kì dị nên linh cảm ông cũng đi theo.
Theo chân Luốc hối hả chạy, càng đến sườn núi nó càng rĩn lên sốt ruột. Vừa đi vừa chạy, đuôi nó quấn quýt như hối thúc : mau đi, mau đi !
Thẩm linh cảm đến Len vì biết rằng cùng với mình con Luốc rất quý Len. Giờ nó sôi sục này chắc chắn liên quan đến cậu ấy rồi.
Đúng như thế! Vừa băng qua bụi cỏ, con Luốc đã ào xuống hố đất! Len nằm ngất dưới đó. Thẩm khóc ầm lên sợ hãi, đừng chết Len ơi ! Quay qua quay lại Thẩm hét lên: “Rô ơi ! Bạn ở đâu?”
Con Luốc liếm tới tấp vào mặt Len nên khi già làng kéo lên thì Len cũng đã mở mắt nhưng uể oải. Nhìn thấy Thẩm đứng bên. Len chống tay đứng dậy như qua cơn ác mộng rồi lại ngã xuống.
– Tìm Rô về đây đi Luốc !
Con chó chớp mắt rồi nhảy vụt đi lao vụt qua khoảng đất mù mịt cây cối. Nó ngửi mùi tìm hướng để làm theo lệnh cô chủ.
– Có sao không Len ?
Thẩm lấy khăn chùi bùn đất bê bết bên bạn. Già làng lấy chai rượu nhỏ xoa lên mặt Len làm nóng mặt. Len mở mắt tay chân duỗi ra.
– Nó đi tìm con bị ngã hồi đêm ở đây rồi thiếp đi đấy ! Tội nghiệp thằng bé.
Thẩm nhìn Len như hỏi, có đúng không ? Len gật đầu trìu mến! Thẩm xúc động nghẹn ngào quay đi lấy khăn chùi nước mắt thấm ra. Ôi bạn của mình.
Từ xa có tiếng đàn dê kêu ầm ĩ và tiếng Rô lanh lảnh cùng tiếng sủa vang trời của con Luốc :
– Thẩm ơi ! Len ơi ! Có sao không ?
Thẩm cũng hét lên lanh lảnh như tiếng xé lụa :
– Có ! Có Thẩm ở đây ! Ở đây !
Người chưa thấy, nhưng con Luốc đã chạy băng băng lao tới, theo sau là bầy dê rùng rục chạy đến như đàn chiến binh từ cõi chết trở về. Rốp tất tả chạy theo nước mắt đầm đìa.
Thẩm chạy ra cũng nhòa nước mắt :
– Rốp! Len ở đây không sao đâu !
Cả đàn dê cừu trộn vào nhau như dòng sông hòa vào biển. Như lửa cuốn vào với trảng cỏ ngùn ngụt. Rốp ôm lấy Len đỡ dậy. Già làng cười mãn nguyện nhìn ba đứa trẻ khóc cùng đàn dê cừu quyến luyến của mình! Cụ quay đi và bất giác nước mắt cụ cũng trào ra: Ôi những đứa trẻ vùng nắng gió đáng thương phải lưu lạc mưu sinh tận chốn rừng thẳm này vừa thoát tai ương.
LÊ ĐỨC DƯƠNG
(Còn tiếp)
