Con của đảo là tiểu thuyết viết cho thiếu nhi của nhà văn Trương Thị Thương Huyền, gồm 14 chương, tập trung khắc họa hình ảnh những đứa trẻ người dân tộc Chăm và dân tộc Kinh theo cha mẹ tới định cư trên các đảo nổi thuộc quần đảo Trường Sa, tỉnh Khánh Hòa.
Trường Sa là một phần lãnh thổ thiêng liêng của đất mẹ Việt Nam. Những đứa trẻ đó là cư dân nhỏ tuổi từ đất liền ra đảo, là thành viên của các hộ ngư dân đã cùng cha mẹ và cán bộ chiến sỹ góp phần dựng bia chủ quyền sống trên các đảo nổi Trường Sa.
Vẫn với bản tính hồn nhiên con trẻ; Vẫn những trò nghịch ngợm của ấu thơ đôi khi khiến thầy cô, cha mẹ và các chú bộ đội phiền lòng, nhưng những gì đám trẻ mang đến đã thực sự biến những hòn đảo xa xôi của Tổ quốc trở nên thực sự ấm áp, gần gũi với đất liền.
Cuốn sách không chỉ khắc họa hình ảnh trẻ thơ, những đứa Con của đảo, mà còn thể hiện tấm lòng của những người lính biển, của đất liền đối với việc chăm sóc những công dân nhỏ tuổi trên lãnh hải Tổ quốc. Qua đó, hình ảnh người lính hải quân của Quân đội Nhân dân Việt nam hiện lên đẹp, bình dị, gần gũi và yêu thương.
Nhà văn Trương Thị Thương Huyền đã xuất bản 14 đầu sách các thể loại, trong đó có 06 tập tiểu thuyết, truyện dài: Đất thức – NXB Văn học 2010; Vùng mắt bão – NXB Quân đội 2012; Thăm thẳm KaTang – NXB Quân đội 2018; Phù sa đỏ – NXB Công an 2020; Nơi sóng gọi – NXB Hội Nhà văn 2006; NXB Kim Đồng 2008; 05 tập truyện ngắn: Mưa cuối đường – NXB Trẻ 2006; tái bản 2008; Mùa cũ – NXB Thanh niên 2006; Đoản khúc muộn – NXB Trẻ 2008; San hô đỏ – NXB Quân đội 2012; Gió reo nơi rừng thẳm – NXB Quân đội 2015; 02 tập bút ký: Tổ quốc đường chân trời – NXB Văn học 2018; Nghe phù sa kể chuyện tình châu thổ – NXB Quân đội nhân dân – 2025 và 01 tập nghiên cứu văn học: Những mảnh nắng – NXB Hội Nhà văn 2020!
Trương Thị Thương Huyền cũng là cây bút tâm huyết viết cho thiếu nhi, đã xuất bản tập truyện dài Nơi sóng gọi – NXB Hội Nhà văn 2006, NXB Kim Đồng tái bản 2008; tiểu thuyết Con của đảo – NXB Quân Đội 2020; NXB Kim Đồng 2025!
Nhà văn Trương Thị Thương Huyền từng là Chủ tịch Hội VHNT tỉnh Hải Dương trước khi sáp nhập với TP Hải Phòng, đã được nhận một số giải thưởng văn học, trong đó tập Nơi sóng gọi – Giải B Giải thưởng VHNT Côn Sơn – Hải Dương 2010- 2015, tập Con của đảo – Giải B tác phẩm xuất sắc viết về đề tài Biển đảo năm 2020.
Vanvn.vn trân trọng giới thiệu tiểu thuyết viết cho thiếu nhi Con của đảo đến với bạn đọc.
CHƯƠNG I – PHÁC NHÀ ĐÈN
Nó tên là Phác! Phác chứ không phải Phúc. Nhiều đêm nằm giữa tiếng gió biển ầm ào dẫn sóng len qua vũng san hô ập vào chân đảo, nó cũng băn khoăn hỏi bố. Nhưng bố nó cũng chỉ ậm ừ. Cái tiếng ậm ừ không thoát ra khỏi cổ họng của người đàn ông có nước da đen sạm càng khiến nó bứt rứt. Sao nó lại tên là Phác nhỉ khi đám bạn cùng học của nó có những cái tên rất hay: Thắng, Minh, Mai… Hỏi bố một lần, hai lần không được, chẳng lẽ lại đi hỏi mọi người trên đảo? Mà biết hỏi ai giờ nhỉ? Cu Phác lầm nhầm điểm danh một lượt: Sư thầy này! Nhưng sư thầy mới ra đảo bữa đầu năm, không thể biết; Anh Cường quân y này! Anh Cường cũng mới ra thay cho chú Đức quân y về bờ, còn muộn hơn cả sư thầy thì sao mà biết được? Còn thầy Mạnh này… À, ừ! Thầy Mạnh dạy Phác từ năm lớp Ba thay cho cô Oanh về đất liền, chắc thầy Mạnh biết. Nhưng mà thầy Mạnh lúc nào cũng bận. Hỏi bài thầy còn nhanh trả lời chứ hỏi thầy những chuyện khác lại phải chờ bữa nào thầy rảnh mới hỏi được. Bực thật. Chẳng biết sao lại tên Phác chứ. Sao không tên Phúc chứ? Tên Phúc hay mờ… Kệ! Phải hỏi khi nào bố trả lời mới thôi. Đám cu Thắng, cu Minh… có đứa nào phải băn khoăn về cái tên như của Phác đâu. Ấm ức thật.
*
Cu Phác co người, cố xòe hết tầm rộng của hai bàn tay ôm lấy hai bên má bố nó mà ghì. Rồi mặc bố khì khì cười, Phác lấy hết sức cứ vật đầu bố nó hết nghiêng bên này, rồi lại nghiêng bên kia:
– Bố! Bố nói coi! Sao con tên Phác? Bố?
– Khì khì… Bố cu Phác vẫn cười. Hai bên má rung rung khiến những sợi râu ngắn trên cằm cà vào lòng bàn tay cu Phác nhột nhột như bữa tụi nó bắt kiến để bò qua bò lại trên đó…
– Bố! Cu Phác vẫn không chịu thua. Nó vẫn giữ nguyên hai tay ôm má bố – Không cười. Không có cười chi hết. Bố nói coi. Sao con tên Phác? Nói coi nào, bố?
– Thì mi tên Phác thì là Phác chứ có chi mà hỏi hoài. Ngủ coi, nhóc – Ông Tân vừa khì khì cười, vừa cố ngắc đầu để thoát khỏi đôi tay thằng con trai. Nói đoạn, ông thò ngón tay trỏ vào nách cu Phác, gài gại. Thằng nhỏ nhột, buông hai tay khỏi má bố, lăn ra giường. Hai chân đạp, chuồi như rùa mẹ xoài bãi cát, nó ngửa cổ cười khanh khách.
Vật lộn một hồi hết bên này tới bên kia bố nó vẫn chỉ khì khì cười. Rồi cu Phác cũng chìm dần vào giấc mơ giữa mùi mồ hôi hoi nồng của bố nó.
*
Cả đảo Song Tử Tây gọi bố Phác là ông Tân nhà đèn. Chả là bố nó có nhiệm vụ gác cây đèn biển của đảo Song Tử Tây cùng hai chú nữa nên mới có tên gọi kèm “nhà đèn” gắn ở sau đuôi tên. Đám học cùng lớp thầy Mạnh với Phác thì chỉ kêu nó bằng cái tên nối nửa đầu nửa đuôi theo kiểu bắc cầu như mảnh gỗ nối với thuyền khi khi muốn nhảy lên bờ kè của đảo. Thế nên đám bạn cũng gọi Phác là Phác nhà đèn, nhiều khi để gọi cho nhanh, chúng nó gọi tắt là Phác đèn.
Cũng chả sao. Gọi là gì cũng được. Chúng nó có gọi Phác là gì thì cũng chỉ cần ới một tiếng là hai chân Phác đã ríu lên, quắn gấp gáp rồi không thể nào giữ nó ở trong nhà được nữa. Kiểu gì thì Phác cũng bỏ hết mọi thứ lại mà lao ngay ra để nhập bọn cùng chúng nó.
*
Bố Phác là người đàn ông khá xù xì, ngắm kỹ còn có thể thấy vẻ thô ráp nữa ấy. Bố nó có đôi mắt sâu, mái tóc lờm xờm lúc nào cũng xù lên như bông hoa cỏ lông chông mà có lần về quê nội Phác chạy đuổi theo tưởng đứt hơi trên bãi cát ven bờ đìa. Cái bông hoa cỏ lông chông ấy hễ cứ dài ra một chút là bố nó lại lao xuống lán của anh Bá công binh, cái anh mà đám trẻ con trên đảo vẫn gọi bằng cái tên “Kiến càng chúa” để nhờ vả: “Chú xẻo hộ anh chút đi cho bớt vướng”. Sau lời nhờ vả ấy của bố Phác, thể nào anh Kiến càng chúa cũng trổ tài múa điệu quay quay vòng, quay quay vòng, loay hoay xoay bốn phía quanh cái ghế nhựa rồi đem đến cho bố Phác cái đầu nửa cũ nửa mới. Mỗi lần, bố Phác xuống chỗ anh Bá cắt tóc về, nó và đám bạn cũng nhấm nháy nhau rồi được bữa cười no bụng. Mốt tóc anh Kiến càng chúa tạo cho bố Phác lần nào cũng ý chang một lượt luôn. Vì có gì đâu, để tạo mẫu trên đầu bố Phác, tức ông Tân nhà đèn ấy, anh Kiến càng chúa sẽ quay qua, quay lại nghiêng ngó cái đầu bông cỏ lông chông trước mặt một hồi, đoạn anh vớ ngay cái bát tô vẫn múc canh đang phơi ngoài giá bát đại đội, chụp lên đầu bố Phác. Xong vụ chụp bát, anh Kiến càng chúa chỉ còn mỗi việc là lấy kéo lượn theo vành bát. Những lọn tóc trên đầu ông Tân nhà đèn dư ra phía ngoài vành bát lần lượt rời ra, bay lả tả trong gió biển. Chỉ chờ anh Kiến càng chúa loay hoay một lúc, thể nào bố Phác cũng có cái đầu hình bát tô mang về. Lú ý á? Phác và đám bạn của nó cứ tha hồ ngắm rồi lăn lóc cười. Cười chán, bọn chúng lại kéo nhau ra chân kè sát mép sóng. Nhìn trước ngó sau, chúng kéo nhau xuống mép nước đùa nghịch, thi ném thia lia và chỉ chịu lên bờ khi có bóng dáng của bố Phác hoặc của các chú bộ đội xuất hiện, quát xua cả đám lên bờ.
*
Phác yêu bố. Dù bố nó rất nghiêm khắc. Bao giờ, ông Tân nhà đèn cũng nhìn nó bằng ánh mắt nheo nheo, tiếng quát luôn thường trực gầm gừ trong cổ họng nhưng lại rất ít khi phát ra ngoài. Trò chơi yêu thích nhất của Phác nhà đèn mỗi khi phải ở trong phòng là rúc đầu, dụi mặt vào vòm ngực vạm vỡ, đỏ hun màu nắng, đôi khi nó còn thè lưỡi liếm vị mồ hôi mằn mặn của bố nó. Nhiều lần nó hỏi “bố, mẹ con đâu” nhưng chẳng khi nào bố nó trả lời. Nó chỉ biết mong manh, mẹ nó là một người phụ nữ người dân tộc mạn dưới Ninh Thuận. Có lần khi còn ở trong đất liền, nó nghe bố nó rì rầm với cụ Bu thế rồi hai bà con sụt sịt khóc. Cụ Bu còn bảo: “Nếu thế thì mẹ cu Phác là người Chăm. Đàn bà Chăm thì thương chồng con, chăm chỉ, thật thà. Phải cái, số phận… ” bỏ lửng câu nói, cụ Bu thở dài.
Cái thông tin mẹ cu Phác là một phụ nữ Chăm có lẽ không câu trả lời nào chuẩn xác bằng những dấu ấn để lại trên mái tóc, đôi mắt và gương mặt cu Phác. Phác nhà đèn có đôi mắt to, tròn, lông mi dày, cong vút. Nhìn vào mắt cu Phác, thấy lúc nào nó cũng ngác ngơ. Nước da nâu cơ bản mang nét đặc trưng của người dân tộc Chăm càng khiến gương mặt với đôi mắt Phác nhà đèn hút mắt người nhìn. Ai gặp Phác nhà đèn lần đầu cũng khó có thể dứt nó ra khỏi tầm nhìn nếu mới chỉ thoáng qua mà chưa ngắm nó thật kỹ. Ông Tân nhà đèn – Bố cu Phác mang nó về quê khi nó hơn một tuổi, sau khi hết thời gian công tác ở hải đăng Mũi Dinh thuộc làng Sơn Hải, xã Phước Dinh, huyện Thuận Nam tỉnh Ninh Thuận. Ngọn hải đăng ấy chỉ cách biển Cà Ná một vòng cung núi, cách Phan Rang chưa đầy 40km về phía nam.
***
Nhà của Phác nằm ngay dưới chân ngọn đèn biển Song Tử Tây. Một căn nhà nhỏ chừng hơn chục mét vuông, kê chiếc giường nhỏ đủ cho hai bố con nằm, chiếc bàn con vừa để Phác học bài, vừa lấy chỗ bố Phác và các chú ghi chép số liệu hải đăng làm báo cáo. Vật dụng giá trị nhất trong phòng ngoài chiếc ti vi chắc chỉ còn cái D.com để người lính nhà đèn liên lạc với đất liền.
Ngọn hải đăng ở đảo Song Tử Tây của Phác nhà đèn có hình thù rất lạ. Nó được xây theo hình tháp tròn, cao 38 m, nằm phía đông đảo. Có lẽ thế nên thân đèn biển Song Tử Tây nhẵn thín, nhìn từ xa, cứ cao sừng sững, vút lên như cột chống trời và chót vót trên cùng cột là cái ô nhỏ, hình bát giác giấu con mắt đèn. Các chú lính nhà đèn kể, ngọn hải đăng được đưa vào sử dụng từ năm 1993, là nơi đầu tiên của đảo đón những tia nắng buổi sớm. Nếu được đứng ở lan can từ độ cao 38 mét của ngọn hải đăng, giữa tiếng reo ù ù của gió biển, cả Song Tử Tây mang hình dáng một trái bầu xanh tươi, bình dị sẽ hiện ra. Bất kể trong làn nắng hay giữa mù mưa, khi biển lặng hay bão tố… trong mọi hoàn cảnh, ngọn hải đăng không bao giờ được tắt. Bố Phác bảo “đó là nguyên tắc bất di bất dịch, là mệnh lệnh chiến đấu, là kỷ luật của những người lính nhà đèn. Đèn còn, nghĩa là đảo còn. Đèn vẫn sáng nghĩa là vẫn giữ được niềm tin và hy vọng với những người đi biển.
Ông Tân nhà đèn tức bố của Phác nhà đèn cùng hai chú nữa có nhiệm vụ gác cây đèn ấy. Có lần, cu Phác ưỡn ngực khoe với Minh đen: “Chẳng nơi nào có đèn biển oách như ngọn Song Tử Tây, nơi bố nó, tức ông Tân nhà đèn đang gác”. Minh đen không chịu. Thiếu chút 2 thằng lao vào, ôm cổ nhau vật xuống bãi sỏi mép nước. Đúng lúc ấy, ông Tân nhà đèn xuất hiện. hai tay túm cổ 2 thằng “oắt con” kéo lên chân đèn, ông chậm rãi: Dọc vùng biển đảo nước ta, có nhiều đèn biển hay còn được gọi là hải đăng. Mỗi ngọn, có thông số kỹ thuật khác nhau, từ màu sắc ánh sáng, chu kỳ chớp tắt và khác nhau cả về tầm chiếu rọi. Hải đăng Song Tử Tây là đèn biển cấp một. Đèn có ánh sáng trắng, chớp đơn, chu kỳ chớp tắt là mười lăm giây với độ chiếu xa hai mươi hai hải lý. Chính cái chớp, tắt của ánh sáng trắng giống như cái chớp của mắt con người trên hải đăng giúp chỉ hướng cho tàu thuyền lưu thông qua lại trên vùng biển gần kề nơi hải đăng được dựng. Hãy cứ tưởng tượng, lúc ta đang đi giữa bóng đem đen kịt, chợt nhận được tín hiệu chớp tắt của ánh sáng từ ngọn đèn biển sẽ yên tâm, hy vọng, tự tin bởi biết hướng mà đi, biết luồng mà chạy. Khi trước, các ngọn đèn biển được thắp sáng bằng dầu. Giờ, chúng được thắp sáng giữa trời đêm bằng nguồn điện mặt trời rồi đấy”. Nghe ông Tân nhà đèn giảng giải, 2 thằng “oắt con” ngẩn người, nhìn nhau. Nói đoạn, ông đưa tay, vò mái tóc lởm chởm trên đầu cu Phác cho xù lên, giọng nhẹ dần: “Cuộc đời người thợ đèn như những người đi thắp lửa trong đêm. Mỗi khi nhìn ngọn hải đăng chớp sáng trên bầu trời đen kịt, mình như thấy đó là ánh sáng của Tổ quốc giữa biển trời. Từng nhịp đèn chớp nháy, là nhịp thở và sự sống của lính thợ đèn. Âm thầm trầm mình trong gió giông, nắng lửa giữa đại dương, hải đăng Song Tử Tây cứ sừng sững trên đảo như người lính kiên gan canh gác bảo vệ một vùng biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc và báo hiệu cho các tàu cá tại ngư trường Hoàng Sa, Trường Sa. Thế đấy. Thế mà chúng mày không chịu học, chịu đọc gì hết, hở chút là nắm đấm với chân, tay… Buồn he”!
*
Hết thắc mắc về đèn biển, đám cu Phác lại mắc mớ cái tên đảo. Sao lại là Song Tử Tây? Hỏi bố, ông Tân nhà đèn cũng lại chơi bài cũ, chỉ khì khì cười, không trả lời. Hỏi chú Bình cùng gác đèn với bố, chú cũng chỉ ậm ờ. Bác Măng còn mải tưới rau với chăm gà, chăn đàn chó, không mấy khi bác để ý đến chuyện xung quanh. Có khi cả ngày chỉ thấy bác Măng cười, nghe tiếng bác còn khó, mong gì hỏi được bác. Minh đen bảo đi hỏi anh Kiến càng chúa. Anh Kiến càng chúa đang bận dưới lán công binh. Cu Thắng bò ngu cái gì cũng “biết tuốt” mà mắc vụ tên đảo cũng bí xị xúi tìm bác Cường liều hỏi, cơ bác Cường liều đang huấn luyện bộ đội. Vò đầu bứt tóc chán chê, cả đám kéo lên bệnh xá đảo. Vớ được chú Cường, bác sỹ trưởng bệnh xá đảo, chúng bu lại hỏi mà chú chỉ cười. Rồng rắn như nhồng theo trâu một hồi, chú Cường véo má Phác, giọng Nghệ An líu ríu: “Hỏi chi nhiều rứa, mi? Tử là mắt, Song Tử là đôi con mắt chứ chi. Mi muốn biết vô hỏi cha Hồng, chủ tịch xã đảo rứa…”!
Trời đất, nghe chú Cường, mi tau, chi rứa một hồi, cả đám ù cả tai. Minh đen kéo Thành biết tuốt về khu nhà dân, Phác nhà đèn bực mình, ra loanh quanh ngoài sân rồi lăn ra chiếc ghế đá, gác một chân lên thành ghế, ngửa cổ ngắm chùm quả tra xanh treo lúc lắc trước mặt. Gió biển thổi qua mặt, mơn man hai vành tai, luồn qua cổ, mát rượi. Phác nhà đèn thiu thiu rồi ngủ béng lúc nào không biết.
Dân đảo mà đến cái tên đảo còn không rõ thì ức thật. Hỏi riết, rồi một lần, Phác nhà đèn cũng được chú Cường quân y thủ thỉ chút chút về hòn đảo “của nó”.
*
Đứng từ trên đỉnh hải đăng ngắm xuống, đảo Song Tử Tây có hình một trái bầu với cái âu tàu rất rộng nổi giữa đại dương xanh miên man. Chỉ cần tập trung ngắm trái bầu ấy lâu lâu một chút, mắt sẽ nhòa đi. Khi đó, ánh nắng chan hòa níu trời với biển bị chìm đi. Sắc xanh của những tán bàng vuông, mù u, sắc đỏ những mái nhà ngói đỏ, nét cong mái chùa của hòn đảo kiêu hùng như làm cho sóng, gió mỗi lần định thốc tháo xô vào từ đại dương sẽ mềm lại. Song Tử Tây có rất nhiều cái nhất so với các đảo khác cùng nằm trong quần đảo Trường Sa: Đây là đảo được bộ đội ta giải phóng sớm nhất; đảo có bia chủ quyền được dựng sớm nhất từ năm 1956; ngọn hải đăng trên đảo nơi ông Tân – bố của Phác nhà đèn đang gác đèn là ngọn hải đăng cao nhất, xây dựng lâu đời nhất. Và khoái nhất khi Song Tử Tây hiện đang là đảo duy nhất có cỏ xanh để bộ đội nuôi được bò… Giờ Phác nhà đèn mới thấy, cái đàn bò mẹ con màu vàng ruộm cùng con bò đực có lông vàng sẫm ngày ngày nhẩn nha, chiều xuống nằm xoãi chân trên sân cỏ lại là hình ảnh hiếm ở Trường Sa mà chỉ hòn đảo yêu thương của nó mới có. Câu chuyện chú Cường quân y mà cả đám vẫn gọi là chú “Cường tiêm” kể về hòn đảo nơi chúng đang sống khiến bọn Phác nhà đèn càng không thể ngồi im. Bao bí ẩn chưa biết về hòn đảo khiến cả đám háo hức. Lúc chú Cường tiêm bận việc, chúng rời bệnh xá, kéo nhau xuống lán công binh tìm anh Kiến càng chúa dắt ra bia chủ quyền cũ. Tấm bia này cực lạ. Không giống như những tấm bia khác mà Phác nhà đèn biết khi đọc sách, nó không dựng thành tấm mà được xây thành khối hình trụ 4 mặt vuông vức, phía trên nhọn như chóp nón, tạc hình chiếc mỏ neo. Chỉ tấm bia, anh Kiến càng chúa bảo: Bia này do quân đội Việt Nam cộng hòa dựng năm 1956, nhưng chủ quyền của dân tộc Việt Nam ta với 2 quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa thì đã được xác định từ các triều đại phong kiến. Thuở xa xưa, hàng năm, các vua nhà Nguyễn đều có đội quân thuyền buồm cưỡi sóng vượt gió ra xác lập chủ quyền của dân tộc trên các đảo nổi, đảo chìm, thậm chí cả bãi cạn trên 2 quần đảo này. Đó là phần lãnh thổ Việt Nam ngoài đại dương. Họ đã cho dựng những tấm bia chủ quyền ngay trên các đảo bằng các thành gỗ chôn sâu dưới lớp đá san hô. Đó cũng là những bằng chứng về chủ quyền bất khả xâm phạm của đất nước Việt Nam mình đối với các đảo thuộc hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Và đến năm 1956 thì Quân đội Việt Nam Cộng hòa khi đó cho dựng cột mốc chủ quyền này trên đảo. Tới năm 1975, quân đội nhân dân Việt Nam giải phóng các đảo từ tay quân đội Việt Nam cộng hòa.
*
Tấm bia chủ quyền của đảo dựng từ thời Việt Nam Cộng hòa giờ nằm hiền lành trong khuôn viên được xây vuông vức dưới bóng một cây phong ba lớn. Bia có chân đế được xây hình vuông, rồi thu hẹp xây thẳng hình trụ và vút lên trên hình chóp nhọn. Nếu nhìn từ xa, bia chủ quyền từ thời chế độ cũ (Anh Kiến càng chúa bảo: Thôi cứ gọi thế cho dễ phân biệt với bia chủ quyền mới do Hải quân nhân dân Việt Nam mới dựng sau ngày ta tiến hành giải phóng đảo tháng 5 năm 1975) nhìn như hình bút tháp. Lớp bê tông bên ngoài mốc chủ quyền bị nắng gió và muối biển bào xát, có chỗ đã lộ cả những viên cuội đá. Toàn thân bia chủ quyền bạc phếch. Hình chiếc mỏ neo và dòng chữ “Việt Nam cộng hòa” được khắc chìm trên thân bia. Lúc anh Kiến càng chúa đưa bàn tay gồ ghề đầy vết chai của người lính công binh, xoa lên hình chiếc mỏ neo và dòng chữ khắc chìm đó, bé Bống lật bật đánh vần theo. Nó học chưa hết lớp một nên đọc không kịp theo tay anh Kiến càng chúa chỉ, thành thử bàn tay anh đã xoa hết lượt dòng chữ khắc chìm vào mặt bê tông của bia chủ quyền, Bống xù ta vẫn còn lẩm bẩm: “Sờ ong, sờ ong song, tờ ư tư hỏi….”. Cả khi anh Kiến càng chúa đã quay lưng bước ra ngoài khuôn viên của bia chủ quyền, đi được mấy bước về gốc cây đu đủ gù lưng phía gần bệnh xá, kéo đám Phác nhà đèn, Minh đen chạy cùng, Bống xù mới đánh vần xong. Nó cắm cổ chạy theo, vừa chạy vừa hổn hển hét: “nỏ chờ Bống à? Nỏ chờ Bống à? Bống méc bác Hồng. Bống méc thầy chùa…”. Nghe tiếng bé Bống hét, anh Kiến càng chúa dừng bước, quay lại cười. Tiếng cười ha ha sảng khoái của anh hòa vào nhịp cười giòn tan của bọn Phác nhà đèn, loang theo gió biển, quẩn về tận cảng chính phía âu tàu.
*
Phác nhà đèn không còn nhớ được nhiều kỷ niệm về những ngày tháng ấu thơ nó sống cùng ông bà nội trên đất liền. Nhưng với nó, cái mẩu chuyện bố nó, ông Tân nhà đèn vẫn kể mỗi lúc ôm nó vào lòng hàng đêm thì không chỉ nó mà cả đám trẻ con trên đảo đều đã thuộc lòng. Ông Tân nhà đèn bảo, đận ấy, ông đi một mạch 5 năm không nghỉ phép thăm nhà. Buổi chiều, lúc khoác ba lô về tới ngõ, ông giật mình thấy một thằng bé đen nhẻm đang đào lỗ dế bên giậu dâm bụt. Nhìn cái dáng quắt queo, loắt choắt của nó, ông sững người. Rồi nó ngước mắt lên nhìn ông. Đôi mắt trong veo, sáng rỡ. Không biết ở nhà, ông bà nội có kể cho nó nghe nhiều về ông – bố nó hay không mà khi ông đưa tay vẫy, gọi “Phác à, bố đây” thì nó bỏ lỗ dế đó, chạy lại:
– Bố à? Phải bác là bố không?
– Phác đây phải không nào? Bố đây. Bố Tân đây.
– Gật! Gật!
Nó gật thế rồi lon ton chạy trước dẫn ông Tân vào nhà, vừa chạy, miệng nó hét:
– Cụ bu ơi! Cụ bu à!
Ông Tân sững người. Ông chẳng hiểu nó gọi ai vì trong nhà làm gì có ai tên là Bu mà nó gọi bằng cụ đâu. Thằng Phác vẫn tiếp tục hét: Cụ bu ơi!
Đúng lúc ấy thì bà cụ cố, người đẻ ra bà nội của ông Tân lọng khọng thò đầu ra từ cửa buồng, phều phào cất tiếng:
– Gì đới, cu?
Thiếu chút nữa, ông Tân nhà đèn đánh rơi cái ba lô xuống thềm hè. Hóa ra, cu Phác gọi bà cụ cố là cụ bu. Trong nhà, tính tới đời cu Phác là 5 thế hệ sống chung nên cu Phác có cách phân biệt người trên kẻ dưới bằng những danh xưng rất riêng. Nó, bố nó – tức ông Tân nhà đèn, ông bà nội nó – Tức bố mẹ ông Tân; cụ trẻ nó – tức bà nội ông Tân và bà cụ cố – tức cụ nội ông Tân nhà đèn. Trong 5 thế hệ ấy, người có vai vế cao nhất trong nhà là cụ nội ông Tân, bà cụ mà cả nhà gọi là cụ cố còn cụ trẻ cu Phác gọi là Bu thì cu Phác gọi là cụ bu. Đại từ xưng hô CỤ BU có mặt trong từ điển gia đình ông Tân nhà đèn ở quê có từ ngày đó.
Những ngày còn ở trong đất liền, cu Phác ngủ cùng cụ bu. Rồi biến cố xảy ra, cuối năm ấy, ngôi nhà 5 thế hệ của ông Tân ở quê xao xác. Ông Tân nhà đèn phải đón cu Phác ra đảo, cũng vừa lúc nhà nước có chế độ đưa các gia đình ngư dân ra đảo sinh sống để them lần nữa kéo đảo xích lại đất liền. Năm đó cu Phác 7 tuổi.
Phác ra đảo theo bố. Nó hòa nhập vào cuộc sống khắc nghiệt giữa sóng gió đại dương cùng đám bạn con các gia đình ngư dân trên Song Tử Tây rất nhanh. Đám trẻ rồi cả các chú bộ đội đều gọi nó là Phác nhà đèn. Phác nhà đèn hiếu động, nó luôn có những câu hỏi trứ danh, kiểu như: “Bố ơi. Ai đặt tên bố là Bố đấy” hoặc “Bố ơi! Số điện thoại của Bác Hồ là số nào hả bố”!
CHƯƠNG II – MỘT TRẬN ĐẤU BÓNG
Cái khoảnh sân con trước cửa lớp học của cu Phác nhà đèn rộn rã. Bọn trẻ quăng hết dép trên thềm hè. Những cặp chân trần nhỏ nhắn rời lớp học, ùa xuống khoảnh sân trước cửa. Thầy Mạnh đang lúi húi thu dọn, cất tập vở cho cả đám, mắt không theo kịp đám học trò lớn, nhưng chỉ cần nghe giọng, thầy biết, mấy nhóc học trò đang đủ mặt trên sân lúc này. Sách vở gọn gàng, thầy quay qua, với khăn, lau mặt cho Bống xù. Bống xù là cô học trò nhỏ tuổi nhất đang theo học chương trình mẫu giáo lớn của đảo nên thầy Mạnh bận bịu với bé này nhất.
Mà nào có yên. Vừa thấy trái bóng tròn lăn đi lăn lại giữa những đôi chân các anh, các chị ở ngoài sân, Bống xù đã háo hức, nhấp nhô, nhoi cổ muốn chạy ra làm bàn tay thầy Mạnh cứ trượt hoài ra ngoài đôi má bầu bầu, hồng như quả tra biển lúc gần chín kỹ của nó. Vừa kịp vắt chiếc khăn mặt lên tai giá đỡ, thấy Bống xù nhảy chân sáo ra cửa, thầy Mạnh lại vội vàng lao theo:
– Bống!Bống! Thầy tết tóc cho con đã chứ. Bống.
Thầy Mạnh phải kêu đến lần thứ ba, Bống xù mới dừng lại khi một chân nó đã bước ra ngoài cửa. Không chịu quay trở lại lớp, nó phụng phịu:
– Thầy! Các anh chị chơi vui quá trời rồi. Sao thầy còn bắt con vô lớp.
– Thầy đâu bắt con vô lớp…Thầy tết tóc lại cho gọn, con chạy chơi với các anh cho đỡ mồ hôi, heng.
Nhẹ nhàng vuốt mái tóc Bống xù chia thành hai nửa, tết thành đôi bím tóc xinh xinh, thầy Mạnh thủ thỉ:
– Thầy đâu bắt con vô lớp – Đó, bé Bống thấy không, tóc tai búa xua, gió vờn rồi chạy nhảy mồ hôi bẩn hết à.
Bống xù chịu đứng yên khi nghe thầy Mạnh nói. Hai bím tóc đã tết gọn ghẽ, quấn vòng thun cuối cùng, thầy Mạnh gật đầu:
– Rồi, giờ con ra chơi bóng với mấy anh đi. Cẩn thận kéo té, nghen.
– Thầy! Bống xù vẫn chưa chịu bước ra, đôi mắt tròn xoe ngước theo thầy Mạnh – Sao các anh được cắt tóc ngắn mà mẹ cứ bắt con để tóc dài là sao vậy thầy?
– À, con gái để tóc ngắn như mấy anh cũng được, nhưng không thật đẹp – Thầy Mạnh nhướng mắt, tinh nghịch – Con gái hay mặc váy, để tóc dài, bé Bống thấy không, đẹp này, điệu đà này, như búp bê đó.
– Như búp bê hả thầy? Bống xù đưa tay kéo hai bím tóc – Bữa tới thầy nhờ mấy chú vô đất liền mua cho con búp bê nha thầy…
– Ừ, rồi, mua búp bê. Chịu học cho giỏi, ngoan rồi thầy nhờ mấy chú vô đất liền mua búp bê cho Bống, heng – Thầy Mạnh vừa gật gù vừa luôn tay xếp giáo án. Có tất thảy năm trò mà bốn lớp học. Đống sách vở trên bàn thầy Mạnh bộn lên.
– Mua đồ hàng cho cả mấy em, mua banh cho mấy anh nữa nghen thầy – Bống xù vẫn chưa thôi nũng nịu ông thầy.
– Rồi. Rồi. Mua. Chịu học cho giỏi rồi mua hết nghen – Thầy Mạnh gật gật đầu.
*
– Thầy à! Thầy à? Ra đi thầy, không có người bắt gôn, không có chơi đá banh được à – Tiếng Minh đen xô từ ngoài hiên vào lớp lẫn trong tiếng gió ầm ào xô vào – Con với Phác nhà đèn một bên. Thắng bò ngu với Mai mèo một bên. Giờ đâu có người bắt gôn đâu thầy? Minh đen nhăn nhó.
– Chơi đá banh à? Khó nha. Giờ sao mà được chia hai đội? Mỗi bên có hai cầu thủ thì đá cái chi? Thầy Mạnh nhìn Minh đen, vừa giả bộ cười vừa thắc mắc.
– Vẫn chơi, mình vẫn chơi mà thầy…
– Ừa thôi được rồi – Thì chơi! Chờ thầy chút xíu, thầy ra liền à.
Trận đấu đã sẵn sàng. Cả hai đội bóng mới chỉ có năm người nên một bên cầu gôn bỏ trống. Tiếng thầy trò vẫn râm ran trên khoảng sân nhỏ. Thầy Mạnh vừa làm cầu thủ vừa làm huấn luyện viên lại kiêm chân bắt gôn cho cả hai đội. Dáng người nhỏ quắt của thầy Mạnh cứ thoăn thoắt như con thoi, lúc góc sân bên này, lúc lại góc sân bên kia. Mồ hôi túa ra trên gương mặt rám màu nắng biển của thầy.
*
– A di đà phật. Để nhà chùa giữ cho thầy trò ông giáo một bên gôn nào – Nhà sư trụ trì chùa trên đảo nhanh nhanh bước vào.
– May quá – Có thầy chùa đây rồi. Chứ không tôi hết xí quách với đám này chữ bỡn à.
Thầy Mạnh vừa thở vừa lùi về một bên cầu gôn. Bên đội Minh đen được bổ sung sư thầy vào làm thủ môn thì vui lắm, tinh thần trận đấu càng sôi nổi. Phác nhà đèn trổ tài rê dắt bóng. Nó rê bóng, lừa cho Thắng bò ngu chạy búa xua tưởng cạn hơi rồi mới sút. Tiếng hò reo vang một góc đảo. Mấy chú bộ đội vừa hết giờ tăng ca nhào lại tham gia. Trận bóng giờ không phải chỉ có 6 người.
Bóng nắng đổ từ chân người chạy cứ lan dài tới tận đầu sân phía bên kia. Thêm mấy chú bộ đội trên đảo, trận đấu càng trở nên rôm rả. Giờ ngoài các cầu thủ còn có cả khán giả đứng xem. Chốc lát lại có tiếng reo hò:
– Thầy giáo cố lên!
– Sư thầy cố lên! Sư thầy cố lên. Mà, ớ. Sư thầy đâu rồi? Sao lại bỏ trận địa kìa. Chết với thằng Nhân sơn ca giờ. Chết giờ. Thôi xong – Rõ là tiếng bác Cường liều, chủ tịch xã đảo đang hò hét. Ấy là lúc sư thầy quên mất nhiệm vụ thủ môn phải giữ gôn của mình, lao ra sân tham gia tranh bóng với vai trò tiền đạo làm cho khung thành bị bỏ trống. Phía bên kia, anh Thành kều và anh Nhân sơn ca hợp sức giành được bóng, sút xa vào khung thành nhẽ ra sư thầy phải trấn giữ. Mặc dù đã được các cổ động viên hô hào, nhất là tiếng hô của bác Cường liều, chủ tịch xã đảo, cảnh báo về sự nguy hiểm của đôi chân anh Nhân sơn ca nhưng sư thầy vẫn không lùi về kịp. Khung thành đành bỏ trống trơn. Bóng bay căng lao qua khung thành, bay xuyên qua mấy gốc phong ba, vọt xuống chân sóng ngoài biển. “Thưa quý vị và các bạn! Chúng ta đang xem trận đấu bóng trực tiếp giữa 2 đội Kiến bọ nhọt do Nhân sơn ca làm đội trưởng với đội Kiến đen do sư thầy làm đội trưởng. Trận đấu diễn ra tại sân vận động Bàng vuông trên đảo Song Tử Tây, quần đảo Trường sa, Việt Nam. Hiện tại, gió đang thổi từ… Ôi Sút! Vào, Vào rồi. Một – Không cho đội Kiến đen của Nhân Sơn ca! Tiếng anh Kiến càng chúa vừa ;àm trọng tài vừa “tàng hình trực tiếp” trận bóng cứ sang sảng…
– Chưa. Việt vị mà. Việt vị mà – Sư thầy cãi lại trọng tài. Liên tục, liên tục, cứ sút vào rồi lại không công nhận, sút vào rồi vẫn cãi không công nhận, cuối cùng, trọng tài Kiến càng chúa đành phải phán:
– Giờ không tranh cãi nhiều. Bắt độ chút cho thêm phần khí thế, heng.
Thế là màn bắt độ cho trận đấu bóng bắt đầu. Đội nào thua hiệp nào thì phải ngậm lá trên miệng cho đến khi thắng hiệp kế tiếp thì đội thua lại lại phải ngậm lá. Ôi trời, chơi khó ha. Miệng ngậm lá rồi, cãi sao lại được với ông trọng tài! Mà lá thì thiếu chi mô. Vô thiên lủng cây mù u, cây tra.. ngay cạnh sân bóng. Cá thì cá vậy, nhưng rồi, những chiếc lá vẫn cứ rớt ra khỏi miệng đội thua bởi ngậm miệng, không cãi lại trọng tài bằng la hét thì cãi bằng vung tay, khuỳnh chân, nhảy choi choi lên. Thậm chí bằng cả những tiếng ú … ú… ú vì môi phải mím lại giữ cho lá khỏi rớt ra ngoài nên không thể thoát thành lời. Nhưng càng cãi kiểu vậy càng không nhịn được cười. Tiếng cười, tiếng chân của những chú bộ đội hải quân chạy ra nhặt bóng cho trận đấu cứ tưng bừng đến lúc mặt trời chìm hẳn xuống chân sóng phía ngoài xa.
Trận đấu bóng dừng lại với tỉ số hòa 20 – 20. Có năm lần bóng bị sút bay ra ngoài biển. Chắc không ở đâu có cái sân bóng lạ lùng như trên đảo của Phác nhà đèn. Và cũng chẳng ở đâu có cái tỉ số trận đấu kinh hoàng như ngoài Song Tử.
*
Ánh đèn điện bắt đầu dội bóng người loang dài xuống hai đầu cầu gôn. Tiếng anh Kiến càng chúa vẫn oang oang tường thuật trận đấu: “Thưa quý vị và các bạn. Chúng ta vẫn tiếp tục theo dõi chương trình truyền hình trực tiếp trận đấu giữa hai đội Kiến đen, do sư thầy làm đội trưởng và đội Kiến bọ nhọt do Nhân sơn ca làm đội trưởng. Chương trình vẫn được chúng tôi truyền hình trực tiếp từ sân vận động Bàng vuông tức sân cạnh chùa Song Tử trên đảo Song Tử Tây. Cầu thủ của hai đội ra sân trong trang phục: đội trưởng đội Kiến đen mang áo nâu sồng của nhà chùa, đội trưởng đội Kiến bọ nhọt vận quần đùi có vạch kẻ xanh, lưng ở trần… Các cầu thủ khác của cả 2 đội mặc trang phục của nhà tài trợ Tùy ý… Hiện giờ cầu thủ của cả hai đội đang sắp hết hơi nên trận đấu tạm nghỉ hẹn đến chiều mai đấu tiếp để cầu thủ hai đội về tiếp cơm cho dạ dày…”.
Tiếng cười lan theo bước chân bộ đội tỏa về các cụm chiến đấu. Đám trẻ đi ngược về khu gia đình trên đảo còn Phác nhà đèn nhảy chân sáo về hải đăng.
CHƯƠNG III – CHIỀU TRÊN CẦU CẢNG
Mặt trời đã chìm xuống làn nước biển xanh thẫm phía ngoài “mép xanh” tít tận khơi xa nhưng tia nắng vẫn chưa chịu tắt hẳn, cố vươn cánh tay, níu con sóng, hắt vô vàn ánh sáng màu cam nhạt lên bầu trời. Hút mắt nhìn xa xa, bầu trời như chìm xuống, hòa vào mặt nước biển khiến không phân định được trời và nước. Thuyền của ngư dân đi đánh cá bắt đầu tụ về, quây vòng, quanh phía vắng gió và dập dìu vào âu tàu của đảo.
Đảo có hai cầu tàu, cầu tàu chính có cả một âu tàu, đủ chỗ cho hàng trăm thuyền trú bão. Còn cầu tàu phụ lại chỉ là một bãi sỏi, có để sẵn mấy xuồng trung chuyển để chuẩn bị đón khách và hàng từ tàu lên đảo mỗi khi cầu tàu chính không thuận gió, thuận nước. Phác nhà đèn biết cặn kẽ từng góc gách của cầu tàu. Có lần, nó còn lựa lúc thủy triều xuống, đang định chui sâu vào phía trong để cậy đám hàu bám chặt vào những ụ bê tông của cầu tàu thì bị anh Kiến càng chúa phát hiện, lôi về. Lần ấy, Phác nhà đèn bị bố Tân lọc cổ, quất cho một trận roi quắn đít. Nếu không có chú Bình với bác Măng xin cho, chắc mông Phác nhà đèn thành trại nuôi lươn chứ chả bỡn.
Gió vẫn cứ thổi ồ ồ từ phía Song Tử Đông sang, mát rợi. Phác nhà đèn kéo đám bạn lên cầu kè bên hông phía đông của đảo, nơi có cầu cảng phụ ngồi hóng gió, ngắm sóng và đếm tàu. Đó là trò cả bọn chơi mãi không chán nếu khi chiều về mà không gầy được trận đấu bóng, trừ những hôm biển có bão gió. Đếm tàu về bên đảo, cả tàu cá và tàu hàng mỗi khi mặt trời sắp lặn thật vui. Những con thuyền từ từ rẽ sóng, cập và buông neo bên sườn đảo làm vùng biển đông vui, tấp nập hơn hẳn.
Cả bọn đánh phệt mông xuống nền xi măng của đường tuần tra chạy quanh đảo, thả chân xuống dưới. Những con sóng xô mép cát, vập dãy cọc chống đổ bộ, đám giọt nước li ti bắn lên chân, lên mặt cả bầy như mưa bụi. Thắng bò ngu chợt đưa tay chỉ vào Mai mèo, dõng dạc:
– Hê lô. Am Mai. (I’m Mai). Cả nhóm ớ ra. Minh đen, Phác nhà đèn nghiêng cả người, nhòm vào miệng Thắng bò ngu.
– Mày vừa hót cái gì đấy bò ngu?
– Tiếng Anh đấy. Tao mới học lỏm anh Kiến càng chúa. Đây này, Thắng bò ngu xòe ra cuốn sách nhỏ, vừa nhiều hình vẽ, vừa chi chit chữ như đàn kiến níu râu nhau khiêng mồi về tổ, liến thoắng: Sách tiếng Anh đấy. Trong này, nhiều cái đẹp. Bọn mình phải học tiếng Anh thôi.
– Tiếng Anh là của những cái người cao lênh khênh, mũi khoằm khoằm xong tóc màu bạc bạc có lần đến thăm đảo bọn mình ấy à? Phác nhà đèn tròn mắt.
– Không phải chỉ có những người ấy. Những người bên Song Tử Đông bữa qua đảo mình đá bóng chơi cũng nói toàn tiếng Anh đấy thôi. Họ là người Philippin, có mũi khoằm, cao lênh khênh đâu. Anh Kiến càng chúa bảo, tiếng Anh là tiếng nói của cả thế giới cơ, mà thế giới là cả đảo mình, nhiều đảo xung quanh, của cả nước mình, nhiều thật nhiều nước xung quanh nữa… Đây nhá… Thắng bò ngu bắt đầu chỉ vào trang đầu tiên của cuốn sách nhiều hình vẽ sặc sỡ như màu của con mú Hồng Kông thi thoảng ông Tân nhà đèn với các chú vẫn câu được từ dưới biển. Và hành trình mở rộng ngoại ngữ bắt đầu. Tay chỉ chữ, mồm đọc. Cả đám chả biết Thắng bò ngu có đọc đúng hay chệch chữ nào hay không nữa!
– Hê lô. Am Thắng (I’m Thăng).
Phác nhà đèn chen vào: Hê lô am Thăng nghĩa là gì?
Thắng bò ngu dịch rất nhanh:
– Xin chào. Tôi là Thắng.
– Thế mày là Thắng bò ngu thì tiếng Anh đọc như nào? Phác nhà đèn vặn vẹo. Thằng bò ngu chần chừ, suy nghĩ. Suy nghĩ…
– Nghĩa là cũng nói như nói tên ý: Tôi là Thắng bò ngu.
– Thế bò ngu tiếng Anh nó nói như tiếng mình à? Sao lại thế được chứ, đã là tiếng Anh thì “bò ngu” cũng phải là tiếng Anh chứ?
– Mày hỏi khó thế tao biết đâu. Để qua hỏi lại anh Kiến càng chúa. Chỗ ấy, ảnh chưa chỉ tao biết.
– Thế giờ tao muốn nói tên tao thì thế nào?
– À! Thì, Am Phác nhà đèn!
– Thật thế hả? Phác nhà đèn vẫn chưa tin. Nó mấp máy môi đang định nói gì đó thì Minh đen bỗng nhảy lên:
– Một tàu, hai tàu, ba tàu, bốn tàu này… Còn đang vào nữa kìa. Chấm đen ngoài kia, mãi xa kìa kìa.
Thấy Minh đen nhảy nhót, Mai mèo cũng líu ríu nhảy theo, hai bím tóc nhảy tưng tưng, đu qua, đu lại:
– Một tàu, hai tàu, ba tàu, bốn tàu…
– Tàu này của ba, tàu này của mẹ – Vẫn tiếng Minh đen reo trong tiếng sóng – Tàu này của Minh, tàu này của bác Hồng…
Vừa reo vừa nhảy nhót, hai tay Minh đen vừa khua khoắng loạn xạ. Mai mèo bị hút theo nhưng tiếng reo của Mai mèo không theo kịp tiếng Minh đen. Cô bé hậm hực nhằm miệng Minh đen rồi cố chen chân, nhảy choi lên trước mặt cậu bé, ra sát mép bờ kè chắn sóng. Đôi chân Mai mèo nhỏ như chân sáo sậu cứ đáp xuống, lại bật lên liên hồi. Cái miệng chu lại nhọn hoắt, Mai mèo hét theo Minh đen:
– Tàu này của ba; tàu này của mẹ; tàu này của Mai; tàu kia của Quy Sa, tàu kia nữa của chú Cường tiêm…
Nhịp nhàng cùng những tiếng hò hét, ba bốn đôi tay của đám trẻ khua khoắng trên khoảng không trước mặt, giữa lúc đám mây phía mặt trời đang chuyển màu đỏ sẫm chìm dần xuống mặt biển xanh thẫm. Đứa nào cũng cố hét thật to, nhận phần tàu cho người mình yêu mến. Phác nhà đèn từ gốc phi lao bên hông dãy căn hộ của tám gia đình, nhảy xổ vào giữa Minh đen với Mai mèo, hét to:
– Tàu kia của chùa! Tàu kia của chùa.
Minh đen, Mai mèo cùng đám trẻ trên đảo nghe tiếng hét của Phác nhà đèn thì sững hết cả lại. Rồi nhất loạt, chúng nhảy choi choi theo Phác nhà đèn:
– Tàu bự nhất kia của chùa. Tàu bự nhất kia của chùa. Tàu chùa bự nhất để chở oản xôi heng.
Sư thầy đang xách vụn san hô vun vào mấy gốc cây đoàn khách mới ra vừa trồng. Mồ hôi ướt đầm lưng áo nâu sồng, đứng cách đám trẻ một khoảng với, sư thầy tủm tỉm cười.
*
Cách đó một khoảng, từ lan can tầng hai dẫy nhà làm việc của Ủy ban xã, bác Hồng nheo nheo mắt ngắm đám trẻ đang nhảy nhót trên cầu tàu. Không biết có bác Hồng đang nhìn, chúng cứ vừa nhảy vừa trêu ghẹo nhau. Minh đen không chịu thua Mai mèo, thi thoảng, nó hạ khuỷu tay, huých nhỏ bạn có đôi bím tóc:
– Thế tàu nào của bác Hồng? Bác Hồng không có tàu à?
– Bác Hồng có tàu. Tàu bác Hồng no bụng cá, đi chậm, đang về sau – Bị Minh đen chọ, Mai mèo không vừa, huých lại Minh đen. Nhưng tay Mai mèo ngắn, khuỷu tay nó chưa đủ dài để chạm được vào người Minh đen. Giận dỗi, Mai mèo liền đưa thẳng cánh, chồm lên, đẩy tới. Đúng lúc ấy, Minh đen bất ngờ lùi lại, Mai mèo trượt chân, lao theo đà, chới với. Cái bóng nhỏ thó của nó truội khỏi mặt kè chắn sóng, rơi tọt xuống bãi biển, lẹ như một viên cuội. Đám trẻ vẫn nhảy choi choi. Sóng vẫn xô ào ạt từ ngoài mép xanh vào chân kè chắn sóng.
“Kìa”! Tiếng bác Hồng từ trên tầng hai dãy nhà thét lên rồi xoay người, chạy xuống. Dưới đất, sư thầy lao tới. Chỉ ba bước chân, sư thầy lao xuống bãi biển dưới chân kè. Thủy triều bắt đầu lên, gió thổi mạnh hơn. Sóng vẫn cuồn cuộn vượt qua hàng cọc đổ bộ, xô tới đập vào người sư thầy, tung bọt trắng xóa. Ông vươn tay, một bên chân sư thầy khuỵu xuống… Một con sóng khác lại đang dồn tới từ ngoài mép xanh, chuẩn bị ập vào dẫy cọc chống đổ bộ. Sư thầy kịp nhoài tay túm lấy Mai mèo…
Miệng Phác nhà đèn há hốc. Nó không kịp kêu tiếng nào để nhắc sư thầy. Con sóng cả cuộn nước, lao từ ngoài mép xanh, vượt qua dãy cọc chống đổ bộ, đập vào chân kè. Hai tay sư thầy vẫn ôm chặt Mai mèo, cố hướng đầu nó lên phía trên. Cả người sư thầy đổ theo con sóng, rồi ông co thế, cuộn người lại, ôm Mai mèo vào lòng, cong lưng xoay ra phía con sóng đổ tới. Con sóng cả đẩy sư thầy lao đà theo đường đi của nó. Đầu sư thầy đập vào bức tường bê tông chân kè…. Bọt nước tóe lên trắng xóa. Con sóng vô tâm, lại lừng lững rút ra biển.
*
Khi những vệt nước biển óc ách rút hết theo chân con sóng cả, máu lẫn nước biển chảy tràn từ đầu xuống mặt sư thầy. Ông đẩy Mai mèo cho nó ngồi chồm hỗm trên bờ kè, mặt tái dại. Phác nhà đèn bổ nhào tới, ngó sát mặt Mai mèo:
– Loi choi. Loi choi. Suýt toi mạng heng. Hổng có sư thầy thì bữa nay mất mạng à.
Thấy máu đỏ chảy tràn trên mặt sư thầy, Phác nhà đèn hú lên, nhảy chân một tới bên sườn ông:
– Máu! Thầy chảy máu rồi kìa. Anh Cường quân y! Tìm anh Cường quân y mau. Anh Cường tiêm ơi!
Phác đẩy vai Minh đen, giọng liến thoắng, tay chỉ về phía bệnh xá của đảo. Minh đen co giò chạy. Phác nhà đèn một tay ôm ngang hông sư thày, chân nó kiễng lên, lấy tay còn lại cố lau dòng máu đang chảy từ trên đầu xuống má sư thầy. Có bóng bác Hồng, bí thư xã đảo nhào đến.
*
Không biết anh Cường quân y chạy đâu, không tìm thấy anh trong bệnh xá, Minh đen lao ra âu tàu. Vừa cắm cổ chạy dọc đường bê tông, nó vừa gọi. Giọng nó lạc đi, ríu vào nhau, rồi nó bật khóc:
– Anh Cường tiêm. Các anh ơi, tìm anh Cường tiêm. Sư thầy sắp chết rồi. Hu hu. Sư thầy sắp chết rồi.
Tiếng bước chân chạy rầm rập về phía bệnh xá. Bác Hồng đã đưa sư thầy về nằm trên chiếc giường nhỏ. Anh Vũ y sĩ của bệnh xá bỏ dở bữa cơm chạy lại đỡ sư thầy cùng với bác Hồng. Mùi cồn bốc lên. Tiếng dụng cụ va vào ca leng keng. Vừa lấy panh kẹp miếng bông thấm cồn, anh Vũ vừa cười, trêu sư thầy:
– Không sao, không sao đâu. Thầy thanh niên mà. Lo gì mấy chỗ sứt sát.
– Mô phật. Thì cũng có kêu ca gì đâu chú – Sư thầy ngẩng đầu định ngồi dậy, giọng nhẹ nhàng thanh minh.
– Thầy nằm xuống đi, không được chủ quan – Tiếng bác Hồng ồ ồ – Với lính tráng chúng tôi dãi dầu rồi thì không sao chứ với thầy thì … Ối giời. mà sao tay thầy trắng thế nhỉ? Cứ nõn nòn nòn dư tay con gái ý nhỉ – Bác Hồng đùa.
– Khỉ gió nhà cái bác này – sư thầy ngượng nghịu – Thôi, cho nhà chùa xin.
Vừa lúc ấy, anh Cường chạy từ dưới khu ra-đa lên. Thấy anh Vũ đang sơ cứu vết thương trên trán sư thầy, anh Cường thở đánh phù một cái:
– Khổ. Ni, dưới ra đa anh em ăn tươi, mần con vịt nên đám hắn níu xuống. Chộ thằng Nhân hớt hơ đi kiếm… Ri, đã tiêm trợ lực cho nhà chùa chưa Vũ hỉ? Mần răng thầy có choáng váng không hỉ?
– Mô phật. Nãy có thấy hoa mắt. Giờ thì hết rồi bác sĩ ạ. Lúc sóng nó đánh va vào bờ kè thì thấy mắt tóe cả hoa cà hoa cải. Giờ thì không sao rồi chú ạ.
– Thôi cứ tiêm cho thầy mũi trợ lực cho chắc ăn hỉ. Thầy chưa cơm cháo gì đúng không? Thôi thầy cứ nằm đây, ổn định đã, khi mô thấy khỏe hẳn thì hãy về chùa. Lát tôi nấu đọi cháo…
– Thôi, bác sĩ cứ tiêm xong là nhà chùa về. Tối đến tôi không ăn gì đâu.
Bác Hồng nghe hai người nói chuyện, phì cười:
– Thôi, thầy nằm nghỉ chút cho thuốc ngấm, đỡ choáng thì rồi xuống chùa mà kềnh chứ nằm đây nghe cái nhà cậu Cường cậu chơi tuyền ngoại ngữ mô răng tê rứa thì rồi cũng … ung thủ. Cơ mà công nhận nhà chùa trắng thật nhỉ, cứ trắng nhễ trắng nhại…
– Chà chà, bí thơ chơi khó chi khó hè… Anh Cường vừa cười vừa xoa xoa hai tay rồi quệt lên lưng áo bí thư Hồng – Em cũng mần chi đen mô mờ bí thơ chộ mỗi sư thầy tắng hỉ…
Sư thầy xấu hổ quay mặt vào trong tường. Bác Hồng với anh Cường kéo nhau bước ra gốc tra, vừa bước vừa cười ha hả. Vừa lúc ấy, cô Thúy bế Mai mèo ào tới:
– Thầy ơi. Thầy ơi. Thầy có sao không? Nay không có thầy thì không biết rồi sao nữa. Thầy ơi!
– Ơ kìa. Có sao đâu nào. Chỉ là lần sau thì phải nhắc cho đám trẻ nó chơi lùi vào trong này chút thôi. Ngoài ấy, không may rơi mà lỡ có cơn sóng lừng nó ấp vào thì gay đấy. Chỉ một cái lè lưỡi của nó thôi thì có mà, người như cái lá tre mất hút trong lòng biển.
– Dạ. Đúng đó thầy. Để rồi chúng con nhắc các cháu.
TRƯƠNG THỊ THƯƠNG HUYỀN
(Còn tiếp)
